الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
364
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
ولى با توجه به اينكه آيات بعد سخن از مساله معاد و حساب اعمال مىگويد تفسير اول از همه مناسبتر است ، هر چند جمع ميان هر سه تفسير در آيه شريفه نيز بعيد به نظر نمىرسد . جالب اينكه : ميان سوگندهايى كه قبلا ياد شده با مساله مراقبت فرشتگان از اعمال آدمى كه جواب قسم محسوب مىشود رابطه زنده اى است ، چرا كه آسمان بلند و ستارگانى كه مسيرهاى منظم خود را همواره مىپيمايند دليلى بر وجود نظم و حساب در اين عالم بزرگند ، پس چگونه ممكن است اعمال انسانها بىحساب و كتاب باشد ، و مراقبين الهى بر آن نظارت نكنند . سپس به عنوان يك استدلال بر مساله معاد در برابر كسانى كه آن را غير ممكن مىشمردند مىفرمايد : « انسان بايد نگاه كند از چه چيز آفريده شده است » ؟ ! ( * ( فَلْيَنْظُرِ الإِنْسانُ مِمَّ خُلِقَ ) * ) . و به اين ترتيب قرآن دست همه انسانها را گرفته و به خلقت نخستين باز مىگرداند ، و با يك جمله استفهاميه از آنها مىپرسد « آفرينش شما از چه بوده است » . و بىآنكه منتظر پاسخ آنها باشد جواب اين سؤال را كه روشن است خودش مىدهد ، و مىافزايد : « او از يك آب جهنده آفريده شد » ! ( * ( خُلِقَ مِنْ ماءٍ دافِقٍ ) * ) كه اين توصيفى است براى نطفه مرد كه در آب منى شناور است ، و به هنگام بيرون آمدن جهش دارد . و بعد در توصيف ديگرى از اين آب مىگويد : « خارج مىشود از ميان صلب